Zempilo, Ukuphila
Ezi "bhanana" zebhanana zingasindisa ubomi babantwana abaninzi e-Uganda
Iingcali zenzululwazi zanda iindidi ezintsha zeebhanana ezinokunceda abantwana abaninzi base-Uganda bahlupheke nge-provitamin A. Iibhanana ezithiwa "zegolide" zenziwa yiqela elivela kwiYunivesithi yaseQueensland e-Australia phantsi kolawulo lukaNjingalwazi uJames Dale. Iziphumo zalo msebenzi zibonakala kwiphepha leNcwadi yeBest Biotechnology.
Ngethemba, ngo-2021 abalimi base-Uganda baya kukhula kakade iibhanana ezizityebi kwi-provitamin A. Olu pho nonongo luxhaswe yiBhili ne-Melinda Gates Foundation, eyanikela nge-$ 10 yezigidi kubaphandi.
Ukuphuhliswa kweentlobo ezahlukeneyo
Inkqubo yokuphuhlisa uhlobo olutsha lweebhanana luquka ukuguqulwa kwamaseli abo, aguqulwa abe ngama-embryos aze ahlume kwizityalo. Ukuphucula iibhanana "zegolide", kwiminyaka engaphezu kwe-12 yophando lwebhubhoratri kunye nokuhlolwa kwimihlaba enyakatho yeQueensland kwakufuneka. Oososayensi baseUganda ngoku baphinda baxubusha inkqubo efanayo kwiindawo ezahlukeneyo zebhanana.
Ukufumana iindidi ezintsha, izazinzulu zathatha i-geni ukusuka kwibhanana ekhulile ePapua New Guinea. Iziqhamo zezi ntlobo ziphezulu kakhulu kwi-provitamin A, kodwa zincinci ngobukhulu. Ezi zifo zentlobo zafakwa kwi-genotype yeentlobo zebhanana "ezikhethiweyo". Kwiminyaka emininzi yomsebenzi, izazinzulu zakwazi ukufumana iziqhamo ezinkulu ngezinga eliphezulu le-provitamin A. Ngaphandle, ziyakwazi ukwahlula kwabanye ngokuphambene ne-orange-orange, njengoko kuninzi kwezinye iintlobo ezinemibala ye-cream.
Ukusilela kwe-provitamin A
Kwiindawo ezisemaphandleni zase-Uganda, iibhanana zisisidlo sokutya. Apha, abantu badla ibhanana ye-culinary yaseMpuma yeAfrika enomgangatho ophezulu we-starch, kodwa inamacronutrients ambalwa kakhulu, kuquka i-provitamin A kunye nentsimbi.
Unyaka ngamnye ukusweleka kwale proitamin, ukususela kuma-650 ukuya kuma-700 abantwana abantwana emhlabeni jikelele. Abanye abantwana bayabulawa. Ezinye iimpawu zingabandakanywa ukukhula okucothayo, ukungabikho kolwazi, ulusu olomileyo nokunye okuninzi.
Ukuqala kwezilingo zasendle e-Uganda
Ngoko le bhanana "yegolide" inokuba luncedo kakhulu. Iingcali zenzululwazi ziye zazama ukuhluka kofuzo ngaphambi kokuphucula "iresiphi" yokugqibela. Iibhubhu eziqulethe iigesi ezifunekayo zithunyelwa e-Uganda, apho zafakwa khona kwi-genotype yeentlobo zebhanana zendawo ekuhlolweni kwimihlaba.
Ukuphumelela kweziphumo zenzululwazi kunye nokupapashwa kwazo kubaluleke kakhulu kwimigudu yabo yokubonelela ukutya okunomsoco kwiindawo ezihluphekileyo ezihlala eAfrika.
Similar articles
Trending Now